{"id":73054,"date":"2025-12-29T07:11:14","date_gmt":"2025-12-29T06:11:14","guid":{"rendered":"https:\/\/a-desk.org\/?p=73054"},"modified":"2026-02-19T13:45:55","modified_gmt":"2026-02-19T12:45:55","slug":"pioneras-tardias","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/a-desk.org\/ca\/magazine\/pioneras-tardias\/","title":{"rendered":"Pioneres tardanes"},"content":{"rendered":"<p>La creativitat i les dones sempre han tingut una bona relaci\u00f3, des de temps immemorials. Som criatures acostumades a crear en condicions prec\u00e0ries, dif\u00edcils i inh\u00f2spites. Creem en soledat o envoltades de persones a qui haur\u00edem d\u2019atendre. Moltes, fins i tot, es van veure obligades a donar curs al seu art d\u2019amagat o camuflant la seva identitat amb un nom mascul\u00ed. Esquivar contratemps constantment ens ha frustrat i deprimit, per\u00f2 tamb\u00e9 ens ha fet m\u00e9s fortes, forma part de l\u2019inconscient col\u00b7lectiu femen\u00ed.<\/p>\n<p>Per qu\u00e8 el m\u00f3n no s\u2019ha aturat mai en els seus intents d\u2019obstaculitzar el cam\u00ed creatiu de les dones? Per qu\u00e8, una vegada esquivats els impediments, quan per fi aconseguim pair la nostra obra, al m\u00f3n li costa tant recon\u00e8ixer el seu valor? Aquestes s\u00f3n preguntes que, per desgr\u00e0cia, continuen sent vigents. El domini patriarcal ha aconseguit imposar-se durant segles.<\/p>\n<p>Per aix\u00f2 considero que \u00e9s totalment necessari retre homenatge a algunes de les dones que han fet molt per la creativitat en diverses \u00e0rees, tot i no comptar amb cap mena de suport emocional, intel\u00b7lectual o financer.<\/p>\n<p>Dones que no van obtenir el reconeixement que mereixien o que ho han obtingut tard.<\/p>\n<p><strong>S\u00f3n les nostres Pioneres Tardanes.<\/strong><\/p>\n<p>Per aix\u00f2 he comptat amb la col\u00b7laboraci\u00f3 absolutament privilegiada de grans difusors culturals que desitjo que us ajudin a comprendre i valorar la feina creativa de pintores, escultores, m\u00fasiques, cineastes o escriptores que van obrir descomunals senders creatius.<\/p>\n<p>Comen\u00e7ar\u00e0 el nostre recorregut<a href=\"https:\/\/a-desk.org\/ca\/magazine\/la-mariposa-del-reconocimiento\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> el magn\u00edfic periodista i escriptor malagueny Guillermo Busutil<\/a>, Premi Nacional de Periodisme Cultural, que ens parlar\u00e0 de les pioneres tardanes en l\u2019art, la pintura i l\u2019escultura. Dones com <strong>Margaret Keane, Hilma at Klint, Berthe Moristo <\/strong>i <strong>Louise Bourgeois<\/strong>, qui ha estat descoberta recentment pel gran p\u00fablic.<\/p>\n<p>A la segona entrega, podreu veure a la veterana i, ella s\u00ed, <a href=\"https:\/\/a-desk.org\/ca\/magazine\/conversacion-rosa-verges\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">reconeguda cineasta Rosa Verg\u00e9s, amb la que vaig estar parlant<\/a>, a trav\u00e9s d\u2019un v\u00eddeo en qu\u00e8 parlem de les pioneres tardanes al cinema, de la seva carrera, de les seves consideracions i ocupacions, i de com ha estat el m\u00f3n del cinema per una dona.<\/p>\n<p>Seguidament, ser\u00e0 ni m\u00e9s ni menys <a href=\"https:\/\/a-desk.org\/ca\/magazine\/damas-de-la-electronica\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">la Patricia Godes, tota una instituci\u00f3 en el periodisme musical<\/a> d\u2019aquest pa\u00eds qui ens delecti i sorprengui bussejant entre els arxius de la BBC per il\u00b7lustrar-nos sobre dones pioneres de la m\u00fasica electr\u00f2nica durant diverses d\u00e8cades. Autores de sintonies de programes, r\u00e0fegues o cortinetes\u00a0 de diversos espais televisius que van treballar en l\u2019anonimat i els noms de les quals s\u2019han conegut nom\u00e9s des de fa poc.<\/p>\n<p>Finalment, jo mateixa tanco aquest homenatge a les dones pioneres amb un <a href=\"https:\/\/a-desk.org\/ca\/magazine\/escritoras-pioneras\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">p\u00f2dcast dedicat a escriptores<\/a> que van sofrir molt per tirar endavant les seves obres. Grans obres avui \u00e0mpliament reconegudes, per\u00f2 infamades en el seu dia, com <em>Cims Borrascosos<\/em>, d\u2019Emily Bront\u00eb. Parlar\u00e9 tamb\u00e9 de la nostra Rosal\u00eda de Castro, una dona no nom\u00e9s pionera de les lletres hispanes de la poesia, sin\u00f3 tamb\u00e9 d\u2019apropar la llengua gallega a la literatura.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>(Foto de portada: <a href=\"https:\/\/judychicago.com\/gallery\/the-dinner-party\/dp-artwork\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Judy Chicago, <em>The Dinner Party<\/em><\/a>, 1974-19. Vista de la instal\u00b7laci\u00f3 al Museu de Brooklyn, 2023. Proced\u00e8ncia imatge <a href=\"https:\/\/historia-arte.com\/_\/eyJ0eXAiOiJKV1QiLCJhbGciOiJIUzI1NiJ9.eyJpbSI6WyJcL2FydHdvcmtcL2ltYWdlRmlsZVwvNWU2N2UwOWZjZTk4MS5qcGciLCJyZXNpemUsMjAwMCwyMDAwIl19.DuEQvs4RJUxHibeCPyQ6yl0AlmaHQm-EWh4lU8B0iZw.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">historia-arte.com<\/a>)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>La creativitat i les dones sempre han tingut una bona relaci\u00f3, des de temps immemorials. Som criatures acostumades a crear en condicions prec\u00e0ries, dif\u00edcils i inh\u00f2spites. Creem en soledat o&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2975,"featured_media":72450,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_relevanssi_hide_post":"","_relevanssi_hide_content":"","_relevanssi_pin_for_all":"","_relevanssi_pin_keywords":"","_relevanssi_unpin_keywords":"","_relevanssi_related_keywords":"","_relevanssi_related_include_ids":"","_relevanssi_related_exclude_ids":"","_relevanssi_related_no_append":"","_relevanssi_related_not_related":"","_relevanssi_related_posts":"","_relevanssi_noindex_reason":"","footnotes":""},"categories":[7110],"tags":[7434,7432,7451],"coauthors":[7113],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Pioneras tardias. Texto editorial<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Pioneras tardias. Artes visuales, cine, musica y lieratura. Texto editorial del mes de diciembre con Marisol Gald\u00f3n como editora invitada\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/a-desk.org\/ca\/magazine\/pioneras-tardias\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"ca_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Pioneras tardias. Texto editorial\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Pioneras tardias. Artes visuales, cine, musica y lieratura. Texto editorial del mes de diciembre con Marisol Gald\u00f3n como editora invitada\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/a-desk.org\/ca\/magazine\/pioneras-tardias\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"A*Desk\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-12-29T06:11:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-02-19T12:45:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/a-desk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Pioneras-tardias-The-diner-party.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"786\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Marisol Gald\u00f3n\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrit per\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Mar\u00eda Rioja\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Temps estimat de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minuts\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Marisol Gald\u00f3n\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/a-desk.org\/ca\/magazine\/pioneras-tardias\/\",\"url\":\"https:\/\/a-desk.org\/ca\/magazine\/pioneras-tardias\/\",\"name\":\"Pioneras tardias. Texto editorial\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/a-desk.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/a-desk.org\/ca\/magazine\/pioneras-tardias\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/a-desk.org\/ca\/magazine\/pioneras-tardias\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/a-desk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Pioneras-tardias-The-diner-party.jpg\",\"datePublished\":\"2025-12-29T06:11:14+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-19T12:45:55+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/a-desk.org\/#\/schema\/person\/0848a021b8b105352c882a8bcaa0056c\"},\"description\":\"Pioneras tardias. Artes visuales, cine, musica y lieratura. Texto editorial del mes de diciembre con Marisol Gald\u00f3n como editora invitada\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/a-desk.org\/ca\/magazine\/pioneras-tardias\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"ca\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/a-desk.org\/ca\/magazine\/pioneras-tardias\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"ca\",\"@id\":\"https:\/\/a-desk.org\/ca\/magazine\/pioneras-tardias\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/a-desk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Pioneras-tardias-The-diner-party.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/a-desk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Pioneras-tardias-The-diner-party.jpg\",\"width\":1000,\"height\":786,\"caption\":\"Obra de Judy Chicago: The Dinner Party\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/a-desk.org\/ca\/magazine\/pioneras-tardias\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\/\/a-desk.org\/ca\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Pioneres tardanes\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/a-desk.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/a-desk.org\/\",\"name\":\"A*Desk\",\"description\":\"A*Desk Critical Thinking\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/a-desk.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"ca\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/a-desk.org\/#\/schema\/person\/0848a021b8b105352c882a8bcaa0056c\",\"name\":\"Mar\u00eda Rioja\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"ca\",\"@id\":\"https:\/\/a-desk.org\/#\/schema\/person\/image\/b6385611865123867fc399472a6bf707\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e88ff5c2b031802c0793da3ef9e7c91c?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e88ff5c2b031802c0793da3ef9e7c91c?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Mar\u00eda Rioja\"},\"url\":\"https:\/\/a-desk.org\/ca\/autor\/mariarioja\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Pioneras tardias. Texto editorial","description":"Pioneras tardias. Artes visuales, cine, musica y lieratura. Texto editorial del mes de diciembre con Marisol Gald\u00f3n como editora invitada","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/a-desk.org\/ca\/magazine\/pioneras-tardias\/","og_locale":"ca_ES","og_type":"article","og_title":"Pioneras tardias. Texto editorial","og_description":"Pioneras tardias. Artes visuales, cine, musica y lieratura. Texto editorial del mes de diciembre con Marisol Gald\u00f3n como editora invitada","og_url":"https:\/\/a-desk.org\/ca\/magazine\/pioneras-tardias\/","og_site_name":"A*Desk","article_published_time":"2025-12-29T06:11:14+00:00","article_modified_time":"2026-02-19T12:45:55+00:00","og_image":[{"width":1000,"height":786,"url":"http:\/\/a-desk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Pioneras-tardias-The-diner-party.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Marisol Gald\u00f3n","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Escrit per":"Mar\u00eda Rioja","Temps estimat de lectura":"3 minuts","Written by":"Marisol Gald\u00f3n"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/a-desk.org\/ca\/magazine\/pioneras-tardias\/","url":"https:\/\/a-desk.org\/ca\/magazine\/pioneras-tardias\/","name":"Pioneras tardias. Texto editorial","isPartOf":{"@id":"https:\/\/a-desk.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/a-desk.org\/ca\/magazine\/pioneras-tardias\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/a-desk.org\/ca\/magazine\/pioneras-tardias\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/a-desk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Pioneras-tardias-The-diner-party.jpg","datePublished":"2025-12-29T06:11:14+00:00","dateModified":"2026-02-19T12:45:55+00:00","author":{"@id":"https:\/\/a-desk.org\/#\/schema\/person\/0848a021b8b105352c882a8bcaa0056c"},"description":"Pioneras tardias. Artes visuales, cine, musica y lieratura. Texto editorial del mes de diciembre con Marisol Gald\u00f3n como editora invitada","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/a-desk.org\/ca\/magazine\/pioneras-tardias\/#breadcrumb"},"inLanguage":"ca","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/a-desk.org\/ca\/magazine\/pioneras-tardias\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ca","@id":"https:\/\/a-desk.org\/ca\/magazine\/pioneras-tardias\/#primaryimage","url":"https:\/\/a-desk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Pioneras-tardias-The-diner-party.jpg","contentUrl":"https:\/\/a-desk.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Pioneras-tardias-The-diner-party.jpg","width":1000,"height":786,"caption":"Obra de Judy Chicago: The Dinner Party"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/a-desk.org\/ca\/magazine\/pioneras-tardias\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/a-desk.org\/ca\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Pioneres tardanes"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/a-desk.org\/#website","url":"https:\/\/a-desk.org\/","name":"A*Desk","description":"A*Desk Critical Thinking","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/a-desk.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"ca"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/a-desk.org\/#\/schema\/person\/0848a021b8b105352c882a8bcaa0056c","name":"Mar\u00eda Rioja","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ca","@id":"https:\/\/a-desk.org\/#\/schema\/person\/image\/b6385611865123867fc399472a6bf707","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e88ff5c2b031802c0793da3ef9e7c91c?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e88ff5c2b031802c0793da3ef9e7c91c?s=96&d=mm&r=g","caption":"Mar\u00eda Rioja"},"url":"https:\/\/a-desk.org\/ca\/autor\/mariarioja\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/a-desk.org\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73054"}],"collection":[{"href":"https:\/\/a-desk.org\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/a-desk.org\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/a-desk.org\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2975"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/a-desk.org\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=73054"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/a-desk.org\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73054\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":73058,"href":"https:\/\/a-desk.org\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73054\/revisions\/73058"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/a-desk.org\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/media\/72450"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/a-desk.org\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=73054"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/a-desk.org\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=73054"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/a-desk.org\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=73054"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/a-desk.org\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=73054"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}